http://www.ksiegarnia.naszesudety.pl
Szanowni Państwo! Niniejsza strona to archiwum Serwisu NaszeSudety.pl... Po najnowsze informacje z Sudetów zapraszamy na www.naszesudety.pl
 
mapa serwisu  mapa serwisu
facebook

Polecamy

Artykuły

Rozkolebane i ozłocone skały

     W roku 1965 Tadeusz Steć w swoim przewodniku „Sudety Zachodnie, cz. I” napisał dwa zdania, których wiarygodność przyszło mi zweryfikować w pażdzierniku 2013 r. Oto one: Złota Brama – dwie amfibolitowe skałki, między którymi przechodzi leśna droga ze wsi Opawy obniżeniem między wzgórzami: Owczarką i Pańską Górą. Kolebki – skałki zlepieńcowe na szczycie małej kulminacji (757 m) 200 m na pn. od Złotej Bramy.

     Te same wiadomości powtarza tom 3, SGTS. Charakterystyczne, że te lakoniczne informacje nigdy nie zostały zakwestionowane przez okres niemal pół wieku. Steć był zbyt poważnym autorem, aby świadomie pozwolić sobie na konfabulację, ale nie zawsze pisał całą prawdę i tylko prawdę. Wynikało to z faktu, że teren weryfikował nazbyt często metodą per procura. Dlatego informacje pochodziły z drugiej ręki.

     Zanim przejdę do szczegółów, najpierw muszę przedstawić konfigurację tej części Lasockiego Grzbietu, w którą wpisują się skałki. Zacznijmy od wymienionej w tekście Opawy. Wieś leży nad potokiem Opawą (nazwa relacyjna), który jest lewym dopływem Bobru, wypływającym na łąkach pomiędzy Owczarką z Owczarzem a Owalną z Opawcem u stóp Opawskiego Wąwozu. Wąwóz od masywu Owalnej oddziela Owczarka 796 m (Schaf-B.), która posiada na SW drugi niższy szczyt Owczarz 793 m górujący nad Srebrnym Rozdrożem. Od NE potężny masyw Owczarki odgranicza płytka przełęcz ok. 723 m od Pstrążnej 758 m, która wznosi się nad zlewem Srebrnika z Białą Wodą. Topograficzna nazwa góry pochodzi od znajdującego się w pobliżu banku genów pstrąga. Pstrążną od dwuszczytowego masywu Pańskiej Góry oddziela siodło 727 m. Pierwszy zachodni szczyt to Chłopianka 760 m w odległości 520 m od szczytu Pstrążnej. Drugim wschodnim szczytem jest Pańska Góra 756 m (Herren-B.). Oba szczyty odległe są od siebie ponad 300 m i ustawicznie mylone na mapach turystycznych i w opracowaniach tym bardziej, że Chłopianka (nazwa osobowa; córka chłopa) jest wyższa od Pańskiej Góry. Od NE zbocze Pańskiej Góry początkowo opada w kierunku Przyjaznej Doliny (Freudental), by po 400 m zmienić kierunek na niemal wschodni. W odległości prawie 750 m od szczytu Pańskiej Góry wyrasta szczyt Jarkówki, oddzielony Pańską Przełęczą 663 m, od której grzbiet przybiera kierunek SE opadając w stronę Starej Opawskiej Drogi. Po SE stronie Jarkówki (nazwa relacyjna) zmienia się całkowicie rodzaj zadrzewienia. Drzewa liściaste ustępują miejsca Ostrężnemu Kierzowi, który tworzy plątanina tarniny, dzikiej róży, głogu i berberysu. W górnej części kierzu wznosi się mała skalista od płd. górka – Lisi Interes 660 m (Fuchsbude). Od Owczarki aż po Lisi Interes grzbiet tworzy łuk otwarty na SE. Łatwo teraz zauważyć, że opis Stecia co do obu grup skalnych nie jest dokładny. Pomiędzy Owczarką i Pańską Górą znajdują się jeszcze dwie kulminacje, z których każda posiada bardzo podobne skały umiejscowione niemal po tej samej stronie zbocza.

     Złota Brama to rzeczywiście dwie grupy skalne położone naprzeciw siebie na przełęczy 723 m oddzielającej Owczarkę od Pstrążnej. Zaledwie 150 m na NE od Złotej Bramy na szczycie Pstrążnej wyrastają tajemnicze Kolebki. Nie sądzę również, aby turysta idący do skał z Opawy był w stanie dotrzeć do nich „leśną drogą”, ponieważ takiej nie ma. Jest to raczej kombinacja trzech polnych dróg, z których najwyższa prowadzi skrajem lasu Owczarki i jest wyjątkowo błotnista. Jeszcze gorsze jest dojście od strony NW z doliny Srebrnika. Wykopano tutaj przy drodze rów odwadniający o głębokości ponad jednego metra, co znakomicie utrudnia wejście do dolinki rachitycznego potoczku wypływającego 100 m poniżej Złotej Bramy. Potoczek oddziela zbocza Pstrążnej i Owczarki. Idąc ścieżynką wzdłuż prawego brzegu potoczku, dopiero 100 m przed przełęczą natkniemy się na coś, co przypomina drogę.

     Ciemnozielone amfibolitowe skały, porośnięte zielonym mchem w niczym nie przypominają złotej bramy i trudno wyjaśnić dlaczego wymyślono dla nich dumny przymiotnik „złota”. To z całą pewnością ZIELONA BRAMA! Na zach. od przełęczy 723 m na pn. zboczu Owczarki w odległości ponad 100 m jest znacznie większy amfibolitowy kompleks skalny o dług. ok. 40 m – Zielona Opoka, dobrze widoczny spod Zielonej Bramy.

     Szczytowe skały Pstrążnej nosiły niemiecką nazwę Wiegensteine tj. Kolebkowe Skały. Lecz polska nazwa Kolebki jest bezmyślną adaptacją nazwy niemieckiej (uniwerbizacja). Złamano przy nominacji mądrą „zasadę Martynowskiego”, który pouczał, że zanim nadamy nazwę obiektowi terenowemu, najpierw trzeba tam pójść i obejrzeć. Gdyby Steć osobiście pofatygował się na Pstrążną z pewnością nie mielibyśmy nazwy Kolebki, gdyż tego typu nazwy nadaje się skale mającej ruchomy element, albo w części szczytowej wygiętej w łuk. Tymczasem Kolebki na zach. zboczu Pstrążnej to ostro zakończone wychodnie skalne na odcinku ok. 60 m, z których największa szczytowa skała ma co prawda wgłębienie  na wierzchu po zniszczonych kociołkach wietrzeniowych, ale gdzie jej do kolebki!

     Nie zamierzam walczyć z tą nazwą, chociaż nie ma motywacji topograficznej, ale ma historyczne uzasadnienie. Poza tym dobiega wiek od czasu jej nadania. Dla nas nauka jest jedna; każdą nazwę, również niemiecką należy najpierw sprawdzać!

     Chociaż pruska mapa T.K.Messtischblatt dosyć precyzyjnie pokazuje położenie Kolebek to jednak polskie wydawnictwa mają ogromne problemy z umiejscowieniem skał. Jeleniogórski PLAN na mapie „Powiat Kamiennogórski. Góry Krucze” umieścił Kolebki na SW zboczu Chłopianki! Dokładnie w tym miejscu znajdują się Kapliczne Skały uderzająco podobne do Kolebek. To również podszczytowe wychodnie skalne na odcinku 100 m, ale czy na pewno zlepieńce jak pisze Steć o Kolebkach? Wolałbym się zdać na opinię geologów.

     Pod szczytem Chłopianki od strony SW znajdowała się stara niemiecka kapliczka z XIX-2 w. Dzisiaj nie ma po niej śladu, chociaż różne opracowania ciągle ją wskrzeszają. Na jej miejscu myśliwi z Opawy pod skałką Kapliczny Kamień wybudowali nową kapliczkę maryjną. Małe skałki znajdują się również na szczycie i po pn. stronie Pańskiej Góry. Największy problem był z Lisim Interesem, który zmusił mnie do wczołgania się pod krzaki tarniny, aby wykonać zdjęcie jego skałki.

     Problemy Wydawnictwa PLAN są jednak niczym w porównaniu z „osiągnięciami” warszawskiego wydawnictwa GUGiK. Bliżej mi nieznany kartograf tego wydawnictwa pracujący na mapach 1:10 000, M-33-44-D-c-4 oraz M-33-44-D-d-1 uległ złudzeniu seksualno-optycznemu (popieprzyło mu się!) i przeniósł Kolebki na pn. zbocze Owalnej. Jednak na wszelki wypadek asekurował się nazywając Chłopiankę „Górą Kolebki”! Niech nikt się nie dziwi mojej irytacji, ponieważ po dwóch dniach łażenia po wertepach i błocie człowiek ma chyba prawo do odreagowania! Tylko dlaczego to wszystko musi robić facet z drugiej strony ziemi? Co właściwie dzieje się z krajoznawstwem dolnośląskim? Czy tacy jeszcze żyją?

[Jerzy K.Bieńkowski]



hspace=0
Początek Starej Opawskiej Drogi za opawską remizą

hspace=0
Od lewej: Pstrążna, Chłopianka i Pańska Góra widziane ze zbocza Przegródki

hspace=0
Szczytowa część Kolebek od zach.

hspace=0
NW zbocze Pstrążnej z Kolebkami

hspace=0
Zielona Brama od strony doliny Srebrnika

hspace=0

Pańska Góra od SW


Stąd z górnej Opawy najłatwiej dojść do Zielonej Bramy. W tle Owczarka


Od lewej: zbocze Owczarki, przełęcz 723 m, Pstrążna, siodło 727 m i zbocze Chłopianki


Szczytowa część Kaplicznych Skał na Chłopiance od zach.


Fragment Kaplicznych Skał od SE


Środkowa część Kaplicznych Skał od SW


Widok myśliwskiej kapliczki z Kaplicznego Kamienia


Widok ogólny kapliczki i Kaplicznego Kamienia


Wnętrze myśliwskiej kapliczki
drukuj drukuj
« powrót
Dodano: 2013-11-28, godz. 08:05, Odwiedzin: 4268
Komentarze
Dodaj swój komentarz
Aby dodać komentarz musisz być zalogowany na stronie
0.0781488419